Σύνταξη ΣΑΥ-ΦΑΥ για ΕΕΔΜΚ: Σχέδιο και Φάκελος Ασφάλειας και Υγείας του έργου βήμα βήμα

Το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας (ΣΑΥ) και ο Φάκελος Ασφάλειας και Υγείας (ΦΑΥ) είναι από τα πιο συχνά δικαιολογητικά της Έγκρισης Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ), σχεδόν πάντα όταν στήνονται ικριώματα. Πώς συντάσσονται, ενότητα προς ενότητα, κατά το Π.Δ. 305/1996, με παράδειγμα φάσεων, κινδύνων και μέτρων για εργασίες σε όψεις.

Τελευταία ενημέρωση: 29 Οκτωβρίου 2026

Τι ζητά ο νόμος από το έγγραφο

Ο ν. 5306/2026 ζητά στην ΕΕΔΜΚ «σχέδιο και φάκελο ασφάλειας και υγείας του έργου, με ορισμό του υπεύθυνου συντονιστή ... όπου απαιτείται» (άρθρο 327 παρ. 1 περ. ζ΄), και ρητά όταν τοποθετούνται ικριώματα (άρθρο 315 παρ. 2 περ. θ΄). Πότε ακριβώς απαιτείται, το εξηγεί ο οδηγός ΣΑΥ και ΦΑΥ στην ΕΕΔΜΚ: πότε απαιτούνται.

Το περιεχόμενο το ορίζει το Π.Δ. 305/1996, στο άρθρο 3. Για τα δημόσια έργα, η Υ.Α. ΔΙΠΑΔ/οικ/177/2001 το αναλύει σε ελάχιστες απαιτήσεις· δεν δεσμεύει το ιδιωτικό έργο, αλλά είναι καλός οδηγός για το τι περιμένει να διαβάσει ο ελεγκτής.

Η δομή σε μία ματιά

Μέρος	Τι γράφετε	Π.Δ. 305/1996
ΣΑΥ, Γενικά	Στοιχεία του έργου, κύριος, μηχανικός, συντονιστής, εργασίες της ΕΕΔΜΚ, διάρκεια	άρθρο 3 παρ. 3
ΣΑΥ, Κανόνες	Οι κανόνες του εργοταξίου, με ό,τι συνεχίζει να λειτουργεί στο κτίριο (κάτοικοι, καταστήματα)	παρ. 5 περ. α΄
ΣΑΥ, Φάσεις και μέτρα	Φάσεις, μέθοδοι εργασίας, κίνδυνοι και μέτρα, με ειδικά μέτρα για τις εργασίες ιδιαίτερου κινδύνου	παρ. 5 περ. β΄, παρ. 6
ΣΑΥ, Οργάνωση	Πρόσβαση, κυκλοφορία, αποθήκευση, αποκομιδή, υγιεινή και πρώτες βοήθειες, ικριώματα	παρ. 6
ΦΑΥ, Μητρώο	Τα σχέδια και η τεχνική περιγραφή του έργου	παρ. 7 περ. α΄
ΦΑΥ, Οδηγίες	Ασφαλής συντήρηση, μετατροπή, καθαρισμός, δίκτυα, πυρασφάλεια	παρ. 7 περ. β΄

Βήμα 1: Τα στοιχεία του έργου

Η πρώτη σελίδα λέει ποιο έργο αφορά το έγγραφο: διεύθυνση και ΚΑΕΚ, Υπηρεσία Δόμησης, κύριος του έργου, μηχανικός, συντονιστής ασφάλειας και υγείας αν ορίζεται, οι κατηγορίες εργασιών της ΕΕΔΜΚ με τα γράμματά τους, και η προβλεπόμενη διάρκεια. Τα στοιχεία πρέπει να είναι ίδια με την τεχνική έκθεση και τον προϋπολογισμό: ο ελεγκτής τα διαβάζει μαζί.

Γράψτε μόνο ό,τι προκύπτει από έγγραφα. Χαρακτηρισμοί όπως «άρτιο και οικοδομήσιμο» δεν ανήκουν σε ΣΑΥ-ΦΑΥ, αν δεν τους βεβαιώνει κάποιο έγγραφο του φακέλου.

Βήμα 2: Φάσεις εργασιών

Χωρίστε τις εργασίες σε φάσεις με τη σειρά που θα γίνουν. Κάθε κατηγορία της ΕΕΔΜΚ δίνει τις δικές της φάσεις, και ανάμεσά τους σχεδόν πάντα η εγκατάσταση του εργοταξίου στην αρχή και ο καθαρισμός στο τέλος. Η ανάλυση σε φάσεις και η μέθοδος εργασίας κάθε φάσης είναι υποχρεωτικό περιεχόμενο (άρθρο 3 παρ. 6 περ. β΄ και δ΄), και πάνω της στηρίζεται όλο το υπόλοιπο έγγραφο.

Βήμα 3: Κίνδυνοι και μέτρα

Για κάθε φάση, οι κίνδυνοι και τα μέτρα που τους αντιμετωπίζουν. Ειδικά μέτρα γράφονται για τις εργασίες ιδιαίτερου κινδύνου του Παραρτήματος ΙΙ, όπου το πρώτο είναι η πτώση από ύψος και ένα ακόμη οι εργασίες κοντά σε ηλεκτρικούς αγωγούς υψηλής και μέσης τάσης. Παράδειγμα για επισκευή και χρωματισμό όψεων διώροφης κατοικίας με σωληνωτά ικριώματα:

Φάση	Κίνδυνοι	Μέτρα
Εγκατάσταση εργοταξίου	Τραυματισμός διερχόμενων, κυκλοφορία οχημάτων	Περίφραξη και σήμανση, άδεια του δήμου για την κατάληψη του πεζοδρομίου, σκεπαστός διάδρομος πεζών κάτω από το ικρίωμα.
Ανέγερση ικριωμάτων	Πτώση από ύψος, κατάρρευση, πτώση υλικών	Στήσιμο κατά τις οδηγίες του κατασκευαστή, έδραση σε πέλματα, αγκυρώσεις στον τοίχο, πλήρη δάπεδα, κουπαστές και θωράκια. Συναρμολόγηση από εκπαιδευμένο συνεργείο, υπό την εποπτεία αρμόδιου προσώπου, και έλεγχος πριν από τη χρήση.
Καθαιρέσεις επιχρισμάτων και επισκευές	Πτώση αντικειμένων, σκόνη, θόρυβος	Δίχτυ προστασίας στην εξωτερική πλευρά του ικριώματος, αγωγός μπάζων, κράνος, γυαλιά, μάσκα και ωτοασπίδες. Υλικά με πιθανό αμίαντο δεν αγγίζονται: ελέγχονται πρώτα και αφαιρούνται από εξειδικευμένο συνεργείο.
Επιχρίσματα, μονώσεις, χρωματισμοί	Χημικά (διαλύτες, αστάρια), πυρκαγιά, ηλεκτροπληξία	Δελτία δεδομένων ασφαλείας στο εργοτάξιο, αερισμός, γάντια, πυροσβεστήρας, πίνακας εργοταξίου με διακόπτη διαφυγής έντασης.
Αποξήλωση ικριωμάτων και καθαρισμός	Ίδιοι με την ανέγερση	Αντίστροφη σειρά από το στήσιμο, ζώνη ασφαλείας από κάτω, απομάκρυνση των αποβλήτων.

Γενικόλογα μέτρα («λαμβάνονται όλα τα μέτρα ασφαλείας») δεν προστατεύουν κανέναν και δεν πείθουν κανέναν ελεγκτή. Κάθε μέτρο πρέπει να απαντά σε έναν κίνδυνο της ίδιας φάσης.

Βήμα 4: Η οργάνωση του εργοταξίου

Το άρθρο 3 παρ. 6 απαριθμεί όσα πρέπει να βρει κανείς στο ΣΑΥ. Σε ένα μικρό αστικό εργοτάξιο γράφονται σύντομα, αλλά γράφονται όλα:

Προσπέλαση και πρόσβαση: από πού μπαίνουν τα συνεργεία και τα υλικά, και πώς φτάνουν με ασφάλεια στις θέσεις εργασίας.
Κυκλοφορία πεζών και οχημάτων: το πεζοδρόμιο, η είσοδος της πολυκατοικίας, η φόρτωση και εκφόρτωση.
Αποθήκευση υλικών και αποκομιδή αχρήστων: πού στοιβάζονται τα υλικά, πού μαζεύονται τα μπάζα και πώς φεύγουν.
Επικίνδυνα υλικά: οι συνθήκες αποκομιδής τους, χωριστά από τα υπόλοιπα απόβλητα.
Υγιεινή, εστίαση, πρώτες βοήθειες: χώροι για τα συνεργεία, φαρμακείο, τα τηλέφωνα ανάγκης.
Ικριώματα: η μελέτη τους, όταν δεν περιγράφονται από τις ισχύουσες διατάξεις (επόμενο βήμα).

Βήμα 5: Ικριώματα και εργασία σε ύψος

Τα ικριώματα είναι ο λόγος που οι περισσότερες ΕΕΔΜΚ θέλουν ΣΑΥ-ΦΑΥ, και το σημείο όπου ο ελεγκτής κοιτά πρώτα. Οι διατάξεις για την εργασία σε ύψος (Π.Δ. 395/1994, όπως τροποποιήθηκε με το Π.Δ. 155/2004) ζητούν:

υπολογισμό αντοχής και ευστάθειας, όταν δεν υπάρχει το σημείωμα υπολογισμού του κατασκευαστή ή η διάταξη δεν το καλύπτει, εκτός αν το ικρίωμα στήνεται σε γενικά αναγνωρισμένη τυπική διάταξη,
σχέδιο συναρμολόγησης, χρήσης και αποσυναρμολόγησης από αρμόδιο πρόσωπο, ανάλογα με την πολυπλοκότητα,
συναρμολόγηση, τροποποίηση και αποσυναρμολόγηση υπό την εποπτεία αρμόδιου προσώπου, από εργαζόμενους εκπαιδευμένους γι' αυτό.

Γράψτε στο ΣΑΥ ποιο μέσο θα χρησιμοποιηθεί και πώς: σωληνωτό ικρίωμα, κινητός πύργος, αναρτώμενη εξέδρα ή ανυψωτικό καλάθι έχουν διαφορετικά μέτρα, και το έγγραφο πρέπει να ταιριάζει με αυτό που θα στηθεί.

Βήμα 6: Ο Φάκελος Ασφάλειας και Υγείας

Ο ΦΑΥ δεν αφορά τις εργασίες της ΕΕΔΜΚ αλλά όποιον δουλέψει αργότερα στο κτίριο. Περιλαμβάνει το μητρώο του έργου, δηλαδή τα σχέδια και την τεχνική περιγραφή, και οδηγίες για μεταγενέστερες εργασίες: συντήρηση, μετατροπή, καθαρισμό, κινδύνους από τα δίκτυα (ύδρευση, ηλεκτρισμός, αέριο), πυρασφάλεια (άρθρο 3 παρ. 7). Στην ΕΕΔΜΚ αυτό σημαίνει, για παράδειγμα:

τα υλικά που μπήκαν, με τα δελτία τους (θερμομόνωση, χρώματα, στεγανωτικά),
τη θέση των δικτύων που αποκαλύφθηκαν ή μετακινήθηκαν,
πώς γίνεται με ασφάλεια η μελλοντική συντήρηση: πρόσβαση στο δώμα, καθαρισμός υδρορροών, επόμενο στήσιμο ικριωμάτων.

Στο τέλος των εργασιών ο ΦΑΥ αναπροσαρμόζεται, ώστε να δείχνει το έργο όπως κατασκευάστηκε (άρθρο 3 παρ. 9), και μένει στον κύριο του έργου για όλη τη ζωή του κτιρίου (παρ. 11).

Βήμα 7: Συντονιστής και υπογραφές

Όταν στο εργοτάξιο δουλεύουν πολλά συνεργεία, ορίζεται συντονιστής ασφάλειας και υγείας κατά την εκτέλεση, με τα προσόντα του τεχνικού ασφάλειας (άρθρο 3 παρ. 2 και άρθρο 6 παρ. 1). Στην ΕΕΔΜΚ είναι συχνά ο ίδιος ο μηχανικός του έργου, και ο ορισμός του γράφεται στο ΣΑΥ. Κατά τις εργασίες, το Σχέδιο και ο Φάκελος μένουν στο εργοτάξιο, στη διάθεση των ελεγκτικών αρχών (παρ. 10). Για την προαναγγελία και το Ημερολόγιο Μέτρων Ασφάλειας, δείτε τον οδηγό για το πότε απαιτούνται.

Τα συχνότερα λάθη

ΣΑΥ αντιγραμμένο από άλλο έργο, με φάσεις που δεν αντιστοιχούν στις εργασίες της ΕΕΔΜΚ.
Ικριώματα χωρίς λέξη για τον τύπο, τη στήριξη και ποιος τα στήνει.
ΦΑΥ χωρίς σχέδια ή χωρίς οδηγίες συντήρησης, δηλαδή ΦΑΥ μόνο στον τίτλο.
Λάθος Υπηρεσία Δόμησης ή δήμος στην κεφαλίδα, όταν το έγγραφο έρχεται από προηγούμενη υπόθεση.
Μέτρα γενικά, που δεν απαντούν σε συγκεκριμένο κίνδυνο.
Κανένας συντονιστής, ενώ θα δουλέψουν πολλά συνεργεία.
ΦΑΥ που δεν ενημερώθηκε στο τέλος, ενώ οι εργασίες άλλαξαν.

Με το autopilot.gr

Στην ΕΕΔΜΚ του autopilot.gr το Σχέδιο και Φάκελος Ασφάλειας και Υγείας βγαίνει σε Word, με τα στοιχεία του έργου από τα έγγραφα της υπόθεσης και, για κάθε κατηγορία εργασιών που δηλώσατε, τις φάσεις, τους κινδύνους, τα μέτρα και τις οδηγίες του ΦΑΥ. Δηλώνετε μόνο αν ορίζεται συντονιστής και ποιος. Το ελέγχετε, το προσαρμόζετε όπου χρειάζεται και το υπογράφετε εσείς, μαζί με την τεχνική έκθεση και τα υπόλοιπα έγγραφα της αίτησης.

Συχνές ερωτήσεις

Υπάρχει επίσημο υπόδειγμα ΣΑΥ-ΦΑΥ για ιδιωτικό έργο;

Όχι ενιαίο. Το Π.Δ. 305/1996 ορίζει τι πρέπει να περιέχουν (άρθρο 3 παρ. 5 έως 7). Οι υπουργικές αποφάσεις ΔΙΠΑΔ/οικ/177/2001 και ΔΕΕΠΠ/οικ/85/2001 αφορούν τα δημόσια έργα, αλλά η δομή τους είναι καλός οδηγός και για μια ΕΕΔΜΚ.

Το ΣΑΥ και ο ΦΑΥ είναι ένα έγγραφο ή δύο;

Δύο, με διαφορετικό σκοπό: το Σχέδιο αφορά την ασφάλεια όσο γίνονται οι εργασίες, ο Φάκελος όσους θα δουλέψουν αργότερα στο κτίριο. Στην ΕΕΔΜΚ συνήθως δένονται σε ένα τεύχος με δύο μέρη.

Ποιος συντάσσει το ΣΑΥ-ΦΑΥ;

Ο εργολάβος ολόκληρου του έργου, και αν δεν υπάρχει ο κύριος του έργου, μεριμνά για την εκπόνησή τους (άρθρο 3 παρ. 3). Στην πράξη τα συντάσσει ο μηχανικός του έργου, που έχει τα προσόντα να υπογράψει τη σχετική μελέτη (άρθρο 5 παρ. 1).

Πρέπει να αλλάξει το ΣΑΥ αν αλλάξουν οι εργασίες;

Ναι. Το Σχέδιο και ο Φάκελος αναπροσαρμόζονται με την εξέλιξη των εργασιών· το Σχέδιο κυρίως πριν από την έναρξη, ο Φάκελος στο τέλος, ώστε να δείχνει το έργο όπως κατασκευάστηκε (άρθρο 3 παρ. 9).

Πού φυλάσσεται ο ΦΑΥ μετά το τέλος των εργασιών;

Τον φυλάσσει ο κύριος του έργου για όλη τη ζωή του. Σε πώληση, ο νέος ιδιοκτήτης φροντίζει να πάρει ακριβές αντίγραφο (άρθρο 3 παρ. 11).

Χρειάζεται μελέτη για τα ικριώματα;

Όταν δεν υπάρχει το σημείωμα υπολογισμού του κατασκευαστή ή η διάταξη δεν το καλύπτει, απαιτείται υπολογισμός αντοχής και ευστάθειας, εκτός αν το ικρίωμα στήνεται σε γενικά αναγνωρισμένη τυπική διάταξη. Ανάλογα με την πολυπλοκότητα, αρμόδιο πρόσωπο συντάσσει σχέδιο συναρμολόγησης, χρήσης και αποσυναρμολόγησης.

Πηγές

Π.Δ. 305/1996 (Α΄ 212), Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας που πρέπει να εφαρμόζονται στα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια, άρθρα 3, 5, 6 και Παράρτημα ΙΙ.
Ν. 5306/2026 (Α΄ 88), άρθρα 315 και 327, ισχύον κείμενο.
Υ.Α. ΔΙΠΑΔ/οικ/177/2001 (Β΄ 266), πρόληψη του εργασιακού κινδύνου κατά τη μελέτη του έργου, άρθρο 3, κείμενο.
Π.Δ. 395/1994, όπως τροποποιήθηκε με το Π.Δ. 155/2004 (οδηγία 2001/45/ΕΚ), εργασία σε ύψος και ικριώματα.